۹.۱۷.۱۳۸۹

چهره دگرگون آینده با تجارت بی سیم

در بخش نخست مقاله تاجر موفق در بازار «الكترونیك» به تاریخچه پیدایش اینترنت به عنوان بستر تجارت الكترونیك و نیز ظهور و رواج تجارت الكترونیك اشاره شد و سپس چارچوب های تجارت الكترونیك مورد بررسی قرار گرفت. در بخش دوم مقاله به مراحل تجارت الكترونیك و مدل های رایج تجارت الكترونیك اشاره می شود.
● مراحل تجارت الكترونیك
مراحل رشد و گسترش تجارت الكترونیكی را می توان به ۵ بخش تقسیم كرد كه هر چه به گام های پایانی تر نزدیك می شویم در حقیقت به تجارت الكترونیكی واقعی نزدیك تر شده ایم و شركت ها و سازمان هایی كه در جست وجوی بازار الكترونیكی برای كالاها و خدمات خود هستند، سعی در رسیدن به مراحل پایانی این چرخه دارند.
۱) در مرحله اول از مجموعه مراحل پنج گانه شركت یا سازمان متقاضی تجارت الكترونیك سعی در ایجاد یك سایت ساده شامل اطلاعات محصولات و خدمات تولیدی خود را دارد تا این اطلاعات از طریق اینترنت در اختیار مشتریان قرار بگیرد. در حقیقت، مرحله اول به معنای به وجود آمدن ویترینی بر روی شبكه جهانی وب برای بازدیدكنندگان است تا اطلاعات مورد نظر خود را از طریق این صفحات دریافت كنند.
۲) این مرحله شامل توسعه و گسترش مرحله اول است. در این مرحله سایت شركت تبدیل به یك پایگاه داده ای (DataBase) قوی شده، برای نگهداری اطلاعات مورد استفاده قرار می گیرد، در این مرحله، اطلاعات همه محصولات و خدمات و شرح كامل آنها در بانك اطلاعات قرار می گیرد و كاربران امكان ارسال سفارش خرید از طریق این وب سایت را خواهند داشت، اما هنوز زیرساخت های لازم برای پرداخت اینترنتی فراهم نشده است و پرداخت پول به همان روش سنتی انجام خواهد گرفت.
۳) برقراری امكان تعامل از مهمترین نكات مرحله سوم است. در این مرحله، كاربران امكان تعامل با مدیر سایت را خواهند داشت كه این تعامل از طریق e-mail، chat و voice خواهد بود و كاربران درباره زمانی بسیار كوتاه مدت پاسخ خود را از مدیر سایت دریافت خواهند كرد و امكان پرسش و پاسخ online میان فروشنده و خریدار و نیز رد و بدل شدن اطلاعات در مورد كالا و یا خدمات خواسته شده وجود دارد.
۴) در این مرحله، امكان پرداخت اینترنتی برای كاربران فراهم خواهد شد و مشتریان پس از ارسال فرم های سفارش خرید و دریافت كالا، وجه موردنظر و توافق شده را از طریق پایانه های فروش بانك ها و مؤسسات مالی طرف قرارداد برای فروشنده ارسال خواهند كرد كه این حمل و نقل پول به صورت بسیار امن از طریق اینترنت برای مشتریان فراهم خواهد شد.
۵) مرحله آخر كه آخرین مرحله از مراحل پنج گانه است، به مرحله یكپارچگی معروف است. در این مرحله، سیستم های واسطه ای میان فروشنده و خریدار با سیستم های موجود در سازمان و یا شركت به حالت یكپارچگی كامل درخواهند آمد. بدین معنا كه اگر كالایی فروش رود، موجودی كالای فروش رفته به میزان خریداری شده از موجودی انبار كسر شده و همزمان دستور خرید جدیدی برای جایگزین كردن كالای فروش رفته به انبار ارسال خواهد شد و در خریدهای بعدی موجودی انبار بلافاصله به نمایش درخواهد آمد. این مرحله از مجموعه مراحل تجارت الكترونیك كامل ترین مرحله در تجارت الكترونیكی است كه در آن نتیجه همه عملیات مربوط به داد و ستد در همه سیستم های سازمان منعكس می شود.
● تجارت الكترونیكی پاره ای
در این سبك از تجارت الكترونیكی، تنها بخشی از فرایندهای داد و ستدی به صورت غیرالكترونیكی و سنتی انجام می شود و سازمان تنها از اینترنت به عنوان یك پل ارتباطی با مشتریان خود بهره می گیرد و پس از دریافت سفارش كالا اجناس را تحویل مشتری می دهد و پول كالا و خدمات را به صورت نقدی دریافت می كند. این مدل از تجارت الكترونیكی نمونه ای بسیار كارا و اثربخش برای كشورهایی است كه از زیرساخت های مناسبی برای تجارت الكترونیكی بهره نمی برند.
● مدل های تجارت الكترونیك
استفاده از اینترنت به عنوان اصلی ترین بستر ارتباطی در تجارت الكترونیكی باعث به وجود آمدن مدل های گوناگونی در این سبك از تجارت شده است. این مدل ها كه حاصل تعامل ۳ گروه اصلی تجارت الكترونیكی دولت، مشتری و بنگاه های اقتصادی است، باعث توسعه و گسترش مدل های مختلف تجارت الكترونیك شده است:
۱) مدل (Business to Business) B۲B
این مدل از تجارت الكترونیك مهمترین نوع تجارت الكترونیكی است كه در حدود نصف درآمدهای تجارتی الكترونیكی را به خود اختصاص خواهد داد. این مدل سبب پیدایش ارتباطی گسترده میان تأمین كنندگان، تولیدكنندگان، توزیع كنندگان و فروشندگان خواهد بود.
در این مدل، ارتباط میان دو یا چند سازمان ، توسعه اقتصادی، تولیدكنندگان مواد اولیه و ارائه كنندگان انواع گوناگون خدمات موردنظر است. در حقیقت، این مدل را به نوعی می توان توسعه یافته مدل قدیمی (Electronic Data Interchange) EDI دانست، اما در این مدل واسطه ها كاهش یافته، همین خود سبب كاهش قیمت ها خواهد شد.
۲) مدل B۲C و Consumer to Business) C۲B Businessto Consumer ) مدل های B۲C و C۲B بیان كننده ارتباط متقابل تولیدكننده و خریداران نهایی محصولات و خدمات است. مدل های دوگانه B۲C و C۲B دارای مزایایی مانند خرید ارزان تر كالا نسبت به دنیای واقعی، امكان ارسال خریداری شده به مكان درخواستی مشتری و غیره است.
این مدل از تجارت الكترونیك به عنوان ساده ترین نوع تجارت الكترونیكی شناخته می شود كه منجر به ارتباط نزدیكی میان مشتری و فروشنده خواهد بود و در این میان به دلیل كاهش قیمت ها به دلیل از بین رفتن واسطه ها خریدار منفعت بیشتری خواهد داشت.
۳) C۲C(Consumer to consumer) این مدل از تجارت الكترونیك بیشتر به خرده فروشی های كالای دسته دوم خانگی اختصاص دارد. جایی كه خریداران و فروشندگان هر دو از گروه نهایی هستند و در این میان ردپای تولیدكننده و یا واسطه ای دیده نمی شود. نمونه رایج این شیوه از تجارت را می توان در جمعه بازارها و یا حراج های محلی و منطقه ای دید كه هر كس كالای تولیدی خود را به صورت تك فروشی در معرض فروش خریداران قرار می دهد.
از مشهورترین نمونه های این مدل از تجارت الكترونیك می توان به سایت ebay اشاره كرد.
۴) b۲) و C-۲bg (Government to business, business to Government) در این مدل ها، سازمان ها و مراكز دولتی و خصوصی در ارتباط با مراكز اقتصادی و بنگاه های تجاری دولتی هستند. در این ساختار، دو طرف با مراجعه به وب سایت های طرف قرارداد و تعامل با یكدیگر از طریق شبكه های رایانه ای امور بازرگانی مورد نیاز خود را انجام می دهند. این امور شامل مواردی چون ارسال درخواست های بانكی برای مؤسسات دولتی، گرفتن مجوزهای لازم برای انجام امور اداری، پرداخت وجه مورد درخواست سازمان ها و بانك ها و غیره است. مزیت اصلی این دو مدل صرفه جویی در انجام امور برای شركت های دولتی و سازمان های خصوصی و نیز كاهش زمان انجام كارها است و نیز سبب تحصیل فرایندهای اداری توسط دولت شده است.
۵) C-۲bg (Government to consumer، consumer to Government)
در این مدل ها، ارتباط میان مردم و دولت مطرح است و این رابطه بیش از آن كه ماهیتی تجاری داشته باشد، ماهیتی خدماتی دارد و شامل خدماتی است كه دولت می تواند به مردم ارائه دهد و یا زمینه ای برای تسهیل ارتباطات مالی مردم و دولت در امور مالیاتی است و یا درخواست خدماتی كه از سوی شهروندان به دولت ارائه می شود كه می تواند شامل درخواست های مختلف در زمینه اقتصادی و یا بازرگانی باشد.
۶) G۲G (Government to Government)
در این مدل، ارتباط متقابل میان دو یا چند سازمان دولتی و یا وزارتخانه مطرح است و مواردی چون ارتباط شهرداری با پلیس، ادارات برق و آب با شهرداری ها، نهادهای نظامی و انتظامی با وزارتخانه ها و غیره را شامل می شود.
در این مدل، امكان تبادل اطلاعات میان مؤسسات دولتی و یا دادوستد بازرگانی میان شركت های دولتی فراهم شده است.
به علاوه، بخش نامه ها و دستورالعمل های دولتی را می توان از طریق این مدل كسب و كار الكترونیكی برای سازمان ها ارسال كرد.
● اهمیت وب سایت در تجارت الكترونیكی
وب سایت ها تأثیر فراوانی بر فعالیت تجاری شركت ها دارند. شركتی كه به دروازه ورود الكترونیكی خود بی اعتناست، سبب ورشكستگی تجارت و كسب و كار خود خواهدشد.
وب سایت دروازه ورود به یك مارك تجاری - محصولات و خدمات شركت سازنده محصول است.
وب سایت بی استفاده و رنگ و رو رفته همانند ویترین قدیمی و رنگ و رو رفته در كسب و كار سنتی است و سبب خواهدشد كه مشتریان رغبتی به خرید محصول نداشته باشند، اما در مقابل بهترین سایت ها هم اگر امكان یافتن آن ازطریق اینترنت برای مردم درنظر گرفته نشده باشد و اصطلاحاً دولت با كاربرد (User Frinedly) نباشد، هیچ توفیقی نخواهدداشت و لذا شركت ها باید درنتایج جست وجوی اینترنتی جای پای خود را محكم كنند. برای بسیاری از كاربران، سایت های جست وجو (search engine) نقطه ورود آن ها به اینترنت است.● مزایای تجارت الكترونیكی
۱) تجارت الكترونیكی اطلاعات كامل و گسترده ای درمورد هركالا دراختیار خریداران و فروشندگان قرارمی دهد كه به دست آوردن چنین اطلاعاتی در دنیای واقعی ارزش تجاری بسیاری دارد، اما بدون صرف هزینه و زمان امكان نخواهدداشت.
۲) امكان ایجاد ارتباط با همه افرادی كه برای تكمیل فرایند بازرگانی لازم است از طریق e-mail، chat، voice و غیره.
۳) حذف واسطه ها یكی دیگر از باارزش ترین هدایای تجارت الكترونیك به خریداران است كه باعث كاهش بی سابقه قیمت ها خواهدشد كه این كاهش قیمت ۱۵ تا ۵۰ درصد خواهدشد و به علاوه سبب كاهش زمان مبادلات نیز می شود.
۴) با تجارت الكترونیكی می توان طیف گسترده ای ازتولیدكنندگان را زیرپوشش قرارداد و امكان چانه زنی بیشتری در مبادلات تجاری به دست آورد كه در تجارت سنتی به دلیل محدودیت های جغرافیایی امكان چنین امری میسر نیست.
۵) امكان عرضه وفروش محصول از سوی تولیدكنندگان به بازار تمام كشورها و این به معنای امكان جهانی شدن فروشندگان با صرف كمترین هزینه ممكن و امكان بازاریابی وسیع تر است.
۶) امكان خرید محصولات سفارشی و مطلوب خریداران از دیگر مزایای تجارت الكترونیكی است. به این معنا كه شما در خرید یك محصول ویژگی های موردنظر خود را به فروشنده انتقال می دهید و فروشنده نیز در صورت امكان محصول را با توجه به خواسته های شما تولید می كند و دراختیار شما می گذارد. هم اكنون این روش فروش در محصولات صنعتی رواج بیشتری یافته است، درحالی كه در سال های اولیه تنها در مورد محصولات ساده ای مانند ساعت، كتاب و غیره امكان تحقق چنین امری وجودداشت.
۷) ایجاد نوسانات جدید اقتصادی از دیگر مزایای commerce ـ E است. چنین مؤسسات نوپایی توانایی رقابت و در مواردی امكان سبقت گرفتن از شركت های كهنه كار را دارند.
۸) كاهش هزینه های ناشی از اشتباه های انسانی و ایجاد امكانات بهتر برای مدیریت در سطح شركت ها.
۹- افزایش سرمایه گذاری و اشتغال در بخش های درگیر با تجارت الكترونیكی.
۱۰) امكان گسترده شدن و افزایش تعداد خریداران و فروشندگان در این نوع از بازار فراهم می شود. با وجود تعداد زیاد خریداران وفروشندگان امكان رقابت كامل در بازار فراهم خواهدشد و هیچ یك از خریداران و فروشندگان نمی توانند اثری برروی شرایط و قیمت بازار داشته باشند.
۱۱) تجارت الكترونیكی سبب تحولی در شیوه های كسب و كار خواهدشد كه این تحول با افزایش شدید مقیاس تولید، كاهش هزینه های مبادله، كاهش هزینه های توزیع، افزایش رقابت و... همگی سبب كاهش هزینه های تولیدشده و خود سبب افزایش رفاه اجتماعی خواهدشد.
۱۲) در بازار كسب و كار الكترونیكی، ادامه حیات شركت ها و مؤسسات به میزان خلاقیت و نوآوری شركت در مراحل مختلف تولید و توزیع وابسته است و هر شركت كه نوآور و خلاق باشد، گوی سبقت را از سایر رقبا خواهدبرد و این خلاقیت به كل بازار سرایت می كند و محركی برای چرخه اقتصادی جامعه خواهدشد.
● موانع تجارت الكترونیكی
برای راه اندازی كسب و كار الكترونیكی موانعی وجوددارد كه شامل موارد زیر است:
۱) كمبود دانش و فرهنگ استفاده از تجارت الكترونیكی و شبكه اینترنت
۲) لزوم حمایت از حقوق مصرف كنندگان در تجارت الكترونیكی
۳) نبود زیرساخت های حقوقی در استفاده از تجارت الكترونیكی مانند عدم قبول اسناد و امضاهای الكترونیكی
۴) امنیت پائین نقل و انتقال وجود الكترونیكی در برخی از كشورها
۵) سرعت پائین و نیز محدودیت های استفاده از شبكه اینترنت
۶) عدم اطلاع كافی مؤسسات و شركت های واسطه ای و تولیدی ازمزایای كسب و كار اینترنتی
۷) تأمین امنیت لازم و نیز محرمانه ماندن اطلاعات رد و بدل شده
● M-Business
این سبك از تجارت را كه تجارت الكترونیكی ازطریق فناوری بی سیم می دانند، جدیدترین نوع تجارت الكترونیك محسوب می شود. اگرچه این سبك از تجارت هنوز مراحل ابتدایی خود را پشت سرمی گذارد اما تاكنون رشد سریعی را آغاز كرده است. این سبك ازتجارت سبب خواهدشد كه كاربران به اطلاعات حساس تجاری و بازرگانی در هر زمان و در هر موقعیتی دست یابند.
فناوری های تشخیص موقعیت مكانی (GPS) امروزه به عنوان راهكاری در توسعه فروش و مدیریت ارتباط با مصرف كننده (CRM) و تجارت شركت با مشتری (B۲C) و شركت با نماینده فروش (B۲E) مورد استفاده قرار می گیرد. در صورت نزدیك بودن قیمت مكانی خریدار به یكی از شعبات فروشنده، امكان تحویل كالا به خریدار در همان موقعیت فراهم خواهدبود.
● نتیجه
E-commerce صرف نظر از تمامی برتری ها هنوز دارای نقاط ضعفی است. توانایی دسترسی به رایانه های شخصی و سرعت پائین نقل و انتقال اطلاعات برروی بستر اینترنت امكان دستیابی به پایگاه های اینترنتی را با مشكل مواجه می سازد و درنتیجه تأثیر این موارد، اثر تجارت الكترونیكی را كمرنگ می كند ولی با افزایش كاربران اینترنت و سهولت دستیابی به دنیای مجازی اینترنت، تجارت الكترونیكی به دنیای آینده چهره ای دگرگون خواهد بخشید.

هیچ نظری موجود نیست: